5 redenen waarom het moeilijk is om het leden naar de zin te maken

Vorige maand stemden de leden op het congres van FNV bondgenoten na twee jaar voorbereiding onverwacht tegen het fusievoorstel. Het maakt eens te meer duidelijk hoe moeilijk het is om leden te peilen, zelfs al worden ze bij elke stap betrokken. Hoe komt het dat dit zo lastig is? Waarom worstelen veel verenigingen met hun eigen leden? Wij trokken uit meerdere online dialogen met leden van verschillende landelijke verenigingen een aantal opvallende conclusies.

Verenigingsbesturen hebben het niet makkelijk. Ze hebben te maken met teruglopende leden aantallen, vergrijzing van het bestaande ledenbestand, steeds minder aanwas van nieuwe jonge leden en grillig stemgedrag. De afgelopen vijf jaar hebben we regelmatig online dialogen voor diverse verenigingen georganiseerd om leden te betrekken en raad te plegen: de ANWB, de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants), de KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie) en de FNV. Na analyse van weer een ledensessie viel opeens het kwartje: de overeenkomsten zijn duidelijk. We zien in de dialogen 5 belangrijke redenen terugkomen die er voor zorgen dat het niet makkelijk is om inzicht te krijgen in wat er leeft bij leden en die leden zo onvoorspelbaar maken.

Waarom is het zo moeilijk om het uw leden naar de zin te maken?

1. Leden zijn het niet met elkaar eens.
Waar bij gewone online dialogen van Synthetron het percentage berichten dat instemming krijgt van minimaal vijf deelnemers rond de 17% ligt, ligt dit percentage voor discussies tussen leden substantieel lager: gemiddeld 13% en nooit hoger dan 14% (zie grafiek).
Tegelijkertijd ligt bij leden het percentage berichten waarop deelnemers zowel eens als oneens stemmen, dus waar verdeeldheid over is, beduidend hoger. Kortom: in verenigingen is minder consensus en meer verdeeldheid dan in andere organisaties.

Consensus leden schaduw

2. Leden willen graag betrokken worden, maar zijn moeilijk in actie te krijgen.
Leden denken zeer actief en positief mee in de dialogen (de activiteit is hoger dan gemiddeld en het aantal kritische, negatieve berichten ligt lager). Ze vragen om een toegankelijke, interactieve, zichtbare vereniging, die hen betrekt in de besluitvorming, op verschillende manieren, zowel face to face als online. Maar het vreemde is: tegelijkertijd blijkt lastig om leden te mobiliseren. Respons percentages zijn laag en er moet veel energie in de werving worden gestoken.

3. Leden vragen een brede blik van de vereniging.
Leden nemen geen genoegen meer met alleen de kernactiviteit van hun vereniging. Leden vragen een ruime interpretatie van de verenigingsrol. Zo zien zij graag dat hun vereniging actief is op andere gebieden, zoals duurzaamheid, ethiek, technologie, etc. Ook willen zij een verruiming van de verenigingsblik in het zoeken van samenwerking met andere verenigingen. Zowel buiten de eigen branche als buiten de eigen landsgrenzen, met verenigingen in het buitenland. En tenslotte wijzen leden er op dat ook de mening van niet-leden belangrijk is. Kortom: De vereniging van de toekomst treedt buiten de gebaande paden.

4. Leden hebben behoefte aan een flexibele vereniging.
Leden denken niet in hokjes. Ze willen bijvoorbeeld voor bepaalde onderwerpen in sectoren georganiseerd zijn, maar daarnaast regionaal gegroepeerd als dat uit komt, en/of op specialisme, of voor bepaalde actualiteiten bij elkaar komen. Dat vraagt een adaptieve vereniging, die het lid laat kiezen welke vorm zij aan hun lidmaatschap willen geven. Die de vorm aanpast bij het onderwerp en de tijd. Dat geldt voor de ledencommunicatie, de lidmaatschapsvorm, het kennisaanbod, de manier van belangenbehartiging, hoe leden met elkaar in contact treden, etc. Er is geen sprake meer van of-of, maar van en-en.

5. Leden willen wil als een prins(es) worden behandeld
Wat vertellen leden ons? “Ik ben belangrijk, luister naar mijn behoefte! Beïnvloed de politiek, wet- en regelgeving, zowel nationaal als lokaal voor mij. Zorg voor opleidingen en kennis, luister naar mij en wen uw macht aan om mijn belangen te behartigen.” Leden zijn veeleisend, ze weten goed aan te geven wat hun vereniging voor hen moet doen en hebben hoge verwachtingen.

 

Zijn leden net verwende kinderen die stampvoeten en hoog van de toren blazen als ze hun zin niet krijgen en zelf niet bereid iets te doen? Nee, want onze ervaring is ook dat wanneer leden meedenken, ze dit zeer serieus, constructief en positief doen. Verenigingen kunnen luisteren naar hun leden door op flexibele, actieve wijze met hun leden te communiceren en door samen te werken met andere verenigingen waar mogelijk. En natuurlijk helpen wij ze daar graag bij.

Wilt u meer weten over het betrekken van leden met onze online methodiek, neem dan contact op met Jeanette Kalthof of Lucas de Jong.